Geen dwang maar verleiden

30 mrt 2022

We gaan in gesprek met Monique Wientjes, casemanager dementie in Duiven en Westervoort. Monique werkt vanuit Sensire voor de Keten Dementie de Liemers. Ze vertelt ons over haar werk, hoe ze mensen met dementie en hun mantelzorger begeleidt. Wat opvalt is de manier waarop Monique zich continu verplaatst in de situatie van mensen met dementie en hun mantelzorger. Op een warme en integere manier vertelt ze als volgt…

Wat deed je voordat je casemanager werd?

“Met veel plezier heb ik als wijkverpleegkundige gewerkt. Hoewel daarbij ook alles om de cliënt draaide, was ik ook bezig met het coördineren van het team, met de dienstroosters, met checken van de juiste bevoegdheden van de teamleden etc. Als wijkverpleegkundige vond ik het heel interessant om te denken vanuit positieve gezondheid. Als wijkverpleegkundige ben je de spil in de wijk en kijk je samen hoe je iemand in zijn kracht kunt zetten. Dit zijn competenties die ik nu ook gebruik als casemanager dementie. In het begin dacht ik ook wel eens waar ben ik terecht gekomen. Er zijn soms lastige situaties waarbij een crisisteam wordt ingeschakeld of een rechtelijke machtiging van toepassing is. 

Toch vind ik het mooi om het hele systeem rondom een cliënt met alle aspecten die er spelen in kaart te brengen. Niet alleen rondom hun ziekte maar ook hoe iemand mentaal en emotioneel reageert. Ik kijk naar patronen en probeer er achter te komen hoe ik daar iets mee kan. Ik heb altijd wel iets met dementie gehad. Ik ben rustig, kan me goed inleven. Daar maak ik veel gebruik van.”

Geen dwang maar verleiden 

“Na een kennismaking wil de ene cliënt precies weten wat hij of zij kan verwachten, de ander hoort dat liever in kleine stappen. Ik pas me daarbij aan. Ik heb de protocollen wel in mijn achterhoofd en werk volgens een bepaald programma maar dat gebruik ik op een speelse manier. Je gaat in gesprek en gooit telkens hengeltjes uit waar je op voortborduurt. Ik laat mensen eerst veel vertellen. Dan blijkt bijvoorbeeld dat er onveilige situaties zijn of dat mensen hun sociale contacten missen. Of het blijkt dat twee partners samen heel actief waren. Als een van beiden dan dementie krijgt help ik de ander daarmee om te gaan. Ik probeer mee te bewegen en heb geduld. Ik verdiep me in de situatie en maak bespreekbaar wat ik hoor en zie, je kunt niets afdwingen. Alles gaat in overleg tenzij een situatie echt onveilig wordt. Je betrekt niet alleen de cliënt overal bij, ook de mantelzorger. Je probeert mensen te verleiden zodat zij zelf inzien welke verandering hen kan helpen. Bijvoorbeeld om een keer te gaan kijken bij de dagbesteding of om een indicatie aan te vragen. Het accepteren van de situatie speelt regelmatig een rol voor cliënt en mantelzorger. Het is de kunst om mensen mee te krijgen. Dan kunnen ze langer thuis blijven wonen. Vertrouwen winnen is daarbij belangrijk.“

Rol van de mantelzorger

De mantelzorger (partner, kinderen) speelt een belangrijke rol bij mensen met dementie. Hij of zij merkt dat hun naaste steeds hetzelfde vraagt, geen initiatief neemt of zichzelf niet goed meer verzorgt. Zelf merkt degene met dementie dat minder. Als je meebeweegt heeft iemand met dementie meestal nog een aardig leven. Maar mantelzorgers moeten daarmee om kunnen gaan. De mantelzorger moet ook kunnen verleiden en iemand mee kunnen nemen. Als iemand niet onder de douche wil maar wel krulspelden in wil, kun je het proberen te combineren met een douchebeurt. Als iemand niet goed meer eet, kun je eten klaarmaken dat hij of zij lekker vindt. 

Is geruststellen mogelijk?

Ik laat mensen met dementie en hun naasten inzien dat het leven niet stopt bij de diagnose dementie. Iemand met dementie is ongeneeslijk ziek en het ziekteproces neemt toe. Maar dat wil niet zeggen dat iemand met dementie niets meer kan. Ik adviseer op zoek te gaan naar de goede dingen in het leven, waar iemand plezier uithaalt. Er zijn steeds meer hulpmiddelen die ingezet kunnen worden. Van een briefje op tafel als je weggaat, tot gebruik van een agenda. Ook zijn er digitale mogelijkheden om op afstand de dementie kalender in te vullen en een seintje te geven voor een afspraak. Om mensen vrij te laten wandelen kan men gebruik maken van een gps-systeem als iemand de weg snel kwijtraakt. Er zijn veel aanpassingen mogelijk waardoor mensen met dementie kunnen blijven doen waar ze blij van worden. Ook adviseer ik het netwerk in kaart te brengen zodat bekend is welke mensen belangrijk zijn, wat ze kunnen betekenen en hoe ze betrokken kunnen worden bij activiteiten. Heeft iemand moeite met initiatief nemen dan moet hij of zij hierbij geholpen worden om een drempel over te gaan. 

Hoe ervaar je het werk als casemanager?

“Ik vind het heel fijn om me te verdiepen in de cliënten en iets voor hen te betekenen zodat ze ook met dementie een fijn leven kunnen hebben. Om samen met een netwerk iets voor elkaar te krijgen, geeft voldoening. Zo kan ik een ergotherapeut inschakelen als bepaalde handelingen lastig gaan bijvoorbeeld het bedienen van de wasmachine. Een logopedist als communiceren met de partner moeilijker wordt en overleg met de huisarts als een situatie uit de hand dreigt te lopen. Overleg met elkaar en andere expertises inzetten heeft echt een meerwaarde. 

Foto: mantelzorger mevrouw Hummel en Monique tijdens een huisbezoek

Terug naar overzicht